Ảnh trên điện thoại tự đồng bộ lên Google Photos, tài liệu công ty lưu trên Drive, ảnh sản phẩm của website nằm trong một kho riêng… Tất cả đều là lưu trữ đám mây.
Vậy lưu trữ đám mây là gì, có những loại nào và mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn để lựa chọn dịch vụ phù hợp.
Lưu trữ đám mây là gì?

Lưu trữ đám mây (cloud storage) là hình thức lưu dữ liệu trên hệ thống máy chủ của nhà cung cấp và truy cập thông qua Internet, thay vì lưu trên ổ cứng máy tính hoặc máy chủ đặt tại văn phòng.
Bạn thuê dung lượng theo nhu cầu và thanh toán theo tháng hoặc năm. Nhà cung cấp chịu trách nhiệm về phần cứng, điện, mạng và dự phòng khi ổ đĩa gặp sự cố. Việc của bạn là tải dữ liệu lên và sử dụng.
“Đám mây” chỉ là cách gọi hình tượng. Dữ liệu thực tế vẫn nằm trên các ổ đĩa trong trung tâm dữ liệu, nhưng bạn không cần sở hữu hay trực tiếp vận hành hệ thống đó.
Lưu trữ đám mây hoạt động như thế nào?

Khi tải một file lên, dữ liệu sẽ được truyền qua Internet đến trung tâm dữ liệu của nhà cung cấp. Hệ thống lưu file trên nhiều ổ đĩa, thường có thêm bản sao dự phòng để hạn chế mất dữ liệu khi một ổ gặp sự cố.
Khi cần sử dụng, bạn có thể mở file qua ứng dụng, trình duyệt hoặc phần mềm đã kết nối. Quyền truy cập được quản lý bằng tài khoản, mật khẩu hoặc khoá truy cập riêng cho từng ứng dụng.
Ba loại lưu trữ đám mây phổ biến

Lưu trữ đám mây có nhiều hình thức khác nhau. Trong đó, doanh nghiệp thường gặp ba loại sau:
- Lưu trữ tệp (file storage): sắp xếp dữ liệu theo thư mục như trên máy tính, cho phép nhiều người cùng truy cập. Phù hợp với tài liệu phục vụ công việc hằng ngày của văn phòng.
- Lưu trữ khối (block storage): cung cấp ổ đĩa ảo gắn vào máy chủ đám mây, để phần mềm và cơ sở dữ liệu đọc ghi trực tiếp.
- Lưu trữ đối tượng (object storage): dùng làm kho chứa các file lớn như ảnh, video, bản sao lưu và truy cập qua API. Nhiều website, ứng dụng có thể cùng sử dụng một kho. Tìm hiểu thêm trong bài Object Storage là gì.
Hiểu rõ ba loại lưu trữ này sẽ giúp bạn chọn đúng dịch vụ. Bởi tài liệu văn phòng, dữ liệu phần mềm và kho ảnh, video có cách sử dụng khác nhau.
Lợi ích của lưu trữ đám mây cho doanh nghiệp

- Không phải đầu tư phần cứng ban đầu: không cần mua máy chủ, ổ cứng hay lo thay thế khi thiết bị hỏng.
- Mở rộng theo nhu cầu: khi dữ liệu tăng, bạn có thể nâng gói mà không phải mua thêm thiết bị.
- Truy cập từ mọi nơi: nhân viên ở văn phòng, làm việc tại nhà hay đi công tác đều có thể sử dụng chung nguồn dữ liệu.
- Có bản sao ngoài văn phòng: khi máy tính hỏng, bị mất trộm hoặc văn phòng gặp sự cố, dữ liệu vẫn được lưu ở nơi khác.
- Chi phí dễ dự toán: thanh toán theo tháng hoặc năm, giúp doanh nghiệp chủ động tính toán khoản chi.
Những rủi ro cần biết trước khi dùng

Lưu trữ đám mây mang lại nhiều tiện ích, nhưng trước khi sử dụng, bạn cũng cần lưu ý một số vấn đề:
- Phụ thuộc Internet: khi mất kết nối mạng, bạn không thể truy cập dữ liệu chưa tải về máy.
- Chi phí phát sinh: một số dịch vụ thu thêm phí khi tải dữ liệu ra hoặc sử dụng vượt hạn mức. Vì vậy, hãy kiểm tra kỹ bảng giá.
- Bảo mật tài khoản: nếu mật khẩu hoặc khoá truy cập bị lộ, dữ liệu có thể bị truy cập trái phép. Nên bật xác thực hai lớp và phân quyền rõ ràng.
- Vị trí dữ liệu: dữ liệu đặt ở nước ngoài có thể khiến người dùng trong nước truy cập chậm hơn. Doanh nghiệp cũng cần cân nhắc yếu tố này khi xử lý dữ liệu cá nhân của khách hàng.
Nếu đang cân nhắc giữa việc tự xây dựng hệ thống và thuê dịch vụ có sẵn, bạn có thể tham khảo bài nên xây dựng hệ thống lưu trữ đám mây riêng hay dùng dịch vụ có sẵn.
Cá nhân và doanh nghiệp dùng lưu trữ đám mây khác nhau thế nào?

Cá nhân thường cần nơi lưu ảnh, video và tài liệu riêng, đồng thời đồng bộ dữ liệu giữa điện thoại với máy tính. Các dịch vụ miễn phí hoặc gói nhỏ theo tháng thường đáp ứng nhu cầu này.
Doanh nghiệp có những yêu cầu đa dạng hơn:
- Phân quyền truy cập theo phòng ban và từng nhân viên.
- Lưu dữ liệu phục vụ website, phần mềm chứ không chỉ dữ liệu người dùng.
- Sao lưu máy chủ định kỳ và giữ bản sao trong nhiều tháng.
- Có hoá đơn, hợp đồng rõ ràng và hỗ trợ kỹ thuật khi xảy ra sự cố.
Vì vậy, doanh nghiệp nên lựa chọn dịch vụ dựa trên loại dữ liệu cần lưu: tài liệu làm việc dùng lưu trữ tệp, dữ liệu phần mềm dùng lưu trữ khối, còn ảnh, video và bản sao lưu dùng lưu trữ đối tượng.
Với nhu cầu sao lưu, bạn có thể tham khảo thêm bài 8 lời khuyên tăng tốc backup dữ liệu lên cloud.
Các nhà cung cấp trong nước như iNET hiện có các dịch vụ lưu trữ cho từng nhu cầu, với dữ liệu đặt tại Việt Nam và thanh toán bằng VND.
Câu hỏi thường gặp về lưu trữ đám mây
Lưu trữ đám mây có an toàn không?
Nhà cung cấp uy tín thường có biện pháp bảo vệ hạ tầng và dự phòng phần cứng. Tuy nhiên, người dùng cũng cần chủ động bảo vệ dữ liệu bằng cách đặt mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp và phân quyền đúng người.
Với dữ liệu quan trọng, bạn vẫn nên giữ thêm một bản sao lưu ở nơi khác.
Lưu trữ đám mây có mất phí không?
Một số dịch vụ có gói miễn phí dành cho cá nhân với dung lượng nhỏ. Doanh nghiệp thường trả phí theo dung lượng sử dụng.
Ngoài ra, một số dịch vụ có thể tính thêm phí tải dữ liệu ra. Vì vậy, bạn nên tìm hiểu kỹ cách tính phí trước khi đăng ký.
Lưu trữ đám mây khác hosting thế nào?
Hosting là nơi vận hành website, bao gồm mã nguồn và cơ sở dữ liệu. Còn lưu trữ đám mây dùng để lưu dữ liệu.
Website có thể chuyển ảnh, video sang một kho lưu trữ riêng để giảm lượng dữ liệu lưu trên hosting.